گزیده ای از تفسیر آیه ی 26 سوره ی بقره درس سوم . فعلِ حکيم از منظر مؤمنين و کفار «فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُواْ فَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِن رَّبِّهِمْ وَ أَمَّا الَّذِينَ كَفَرُواْ فَيَقُولُونَ مَاذَا أَرَادَ اللَّهُ بِهَذَا مَثَلاً»؛ اهل ايمان ميu200aدانند كه خداوند حكيم على الاطلاق است و همهu200aي كارهاى او از روى حكمت است. بنابراين، ضرب الامثل او نيز مستند به غرض حكيمانه، و مقصود او تفهيمِ حقايق و تقريب آنها به ذهن انسان و تنبّهu200aدهي آنان است.[1] و لهذا بندگانِ حقيقيِ پروردگار، با يقين و از روي تدبر و تفکر ميu200aدانند که آنچه خداي تعالي بيان ميu200aکند

گزیده ای از تفسیر آیه ی 26 سوره ی بقره درس اول آيــهu200aي 26 *«إِنَّ اللَّهَ لَا يَسْتَحْيِي أَن يَضْرِبَ مَثَلاً مَّا بَعُوضَةً فَمَا فَوْقَهَا فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُواْ فَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِن رَّبِّهِمْ وَ أَمَّا الَّذِينَ كَفَرُواْ فَيَقُولُونَ مَاذَا أَرَادَ اللَّهُ بِهَذَا مَثَلاً يُضِلُّ بِهِ كَثِيراً وَ يَهْدِي بِهِ كَثِيراً وَ مَا يُضِلُّ بِهِ إِلاَّ الْفَاسِقِينَ»*

گزیده ای از تفسیر آیه ی 26 سوره ی بقره درس دوم بيان شيوهu200aي «تمثيل» در قرآن كريم «أن يَضْرِبَ مَثَلاً مَّا بَعُوضَةً فَمَا فَوْقَهَا»؛ بهترين زباني كه مي تواند معارف عقلي را براي تودهu200aي مردم تبيين كند، زبان تمثيل است.[1] از نگاه قرآن كريم، ضرب المثل تجسمِ واقعيت است، از اينu200aرو ميu200aگويد: مثال، بايد عين مُمَثّل بوده و با واقعيتِ خارجي تطابق داشته باشد. تطابقِ ضرب المثل در آيهu200aي مذكور به دو انگيزه صورت گرفته است:

گزیده ای از تفسیر آیه ی 25 سوره ی بقره

درس پنجم

5. «بهشت»، خواستگاه جميعِ لذايذ بشر

«جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ»؛ مجموعِ لذتu200aهاي بشري را ميu200aتوان در سه چيز خلاصه كرد؛ خوراك، مسكن و مسئلهu200aي ازدواج، كه آيهu200aيu200a مورد بحث (25 سورهu200aي بقره) به هر سه امر اشاره دارد:

گزیده ای از تفسیر آیه ی 25 سوره ی بقره

درس ششم

6. «رزقِ مشابه» در ثمرات بهشتي

«كُلَّما رُزِقُوا مِنْها مِنْ ثَمَرَةٍ رِزْقاً قالُوا هذَا الَّذي رُزِقْنا مِنْ قَبْلُ»؛مرحوم طبرسي براي اين بخش از آيه، وجوهي را مطرح ميu200aکند:^[1]

گزیده ای از تفسیر آیه ی 25 سوره ی بقره درس هفتم 7. «وجه تشابه» در ثمرات بهشتي «وَ أُتُوا بِهِ مُتَشابِهاً»؛ در ارتباط با كلمهu200aي «مُتَشابِهاً» نيز چند وجه تفسيري بيان شده است،[1] از جمله؛ الف) ثمرات بهشتي از نظر رنگ شبيه و مثل هم است ولى طعم و مزهu200aي آنها با يکديگر متفاوت خواهد بود. ب) جميع ثمرات بهشتي از نظر کيفي با يکديگر مثل و شبيه بوده و در آنها جنسِ پست و نامرغوب وجود ندارد. ج) به جهت آن که قسمتي از ميوهu200aهاي بهشتي از نظر کمّي و کيفي، با قسمت ديگر متشابه است لهذا از کلمهu200aي «مُتَشابِهاً» استفاده شد. [1]. براي اطلاعات بيشتر، ر.ک: همان.

گزیده ای از تفسیر آیه ی 25 سوره ی بقره درس نهم 11. سازگاريِ «خلود در جهنم» با عدل پروردگار «وَ هُمْ فيها خالِدُونَ»؛ علامهu200aي جوادي در ارتباط با اين بخش از آيهu200aي شريفه، بحث نسبتاً مبسوطي را پيرامون خلود در جهنم و بهشت بيان فرموده که اجمالا به آن اشاره ميu200aشود؛ ايشان ميu200aنويسد: اثبات خلود براي بهشتيان چندان دشوار نيست؛ چنانu200aكه اثبات آن براي دوزخيان چندان آسان نخواهد بود. از اين رو دربارهu200aي خلودِ دوزخيان اختلاف است:

گزیده ای از تفسیر آیه ی 25 سوره ی بقره

درس سوم

. تبييينِ کلمهu200aي «بَشِّر»، و حكمت استعمال آن

«وَ بَشِّرِ الَّذِين آمَنُواْ وَ عَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ»؛ در مورد واژهu200aي «بَشِّر»، اقوالي نقل شده است كه دو رأي مورد بررسي قرار ميu200aگيرد:

گزیده ای از تفسیر آیه ی 25 سوره ی بقره درس چهارم 4. محورِ «بشارت»u200a در آيهu200a و مصاديق آن «وَ بَشِّرِ الَّذِين آمَنُواْ وَ عَمِلُواْ الصَّالِحَات»؛ محور بشارت در اين آيه، مربوط به افراد با ايماني است که ايمانشان توأم با عمل صالح است. و لهذا، بشارت مذكور، شامل انسانu200aهاي سستu200aعقيده- و آنان كه ايمان خويش را با عمل صالح مقرون ننمودهu200aاند- نخواهد شد. خاصيت ذاتي بشارت، ايجاد سرور است،[1] و طبيعتاً اين سرور، در مورد آنها كه ايمان را به عمل صالح نياميختهu200aاند، صادق نيست.

گزیده ای از تفسیر آیه ی 25 سوره ی بقره

درس اول

«وَ بَشِّرِ الَّذِين آمَنُواْ وَ عَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ كُلَّمَا رُزِقُواْ مِنْهَا مِن ثَمَرَةٍ رِّزْقاً قَالُواْ هَذَا الَّذِي رُزِقْنَا مِن قَبْلُ وَ أُتُواْ بِهِ مُتَشَابِهاً وَ لَهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ».

گزیده ای از تفسیر آیه ی 25 سوره ی بقره درس دوم 1. تناسب آيهu200aي شريفه با آيهu200aي پيشين قرآن كريم در آيهu200aي قبل، کيفر كافران و تبهکاران را بيان نمود و در اين آيه به بيان سرنوشت مؤمنان و پاداش اين گروه ميu200aپردازد تا- همانu200aگونه که روشِ قرآن است- با مقابلهu200aي اين دو طايفه حقيقت روشنu200aتر گردد.[1] از اينu200aرو در آيهu200aي مورد بحث مؤمنان و پرهيزگاران را به بهشت بشارت ميu200aدهد؛ بهشتي که نهرها در زير آن جاري، ميوهu200aهاي آن مداوم و هميشگي، همسرانش پاکيزه و از همه بالاتر، بقاء و جاودانگي در آن حكمu200aفرما است.

آتش زدن خیمه ها و زینب (س) در کنار خیمه امام سجاد علیه السلام هنگامی که خیام را آتش زدند، حضرت زینب (س) به امام سجاد علیه السلام عرض کرد: ای یادگار گذشتگان و پناه باقی ماندگان، خیمه ها را آتش زدند، ما چه کنیم؟ امام فرمود: بر شما باد که فرار کنید. همه بانوان و کودکان در حی که گریان بودند فریاد می زدند، و فرار کردند و سر به بیابانها نهادند، ولی زینب علیها السلام باقی ماند و در کنار بستر امام به آن حضرت نگریست، و امام بر اثر شدت بیماری قادر به فرار نبود. یکی از سربازان دشمن میگوید: بانوی بلند قامتی را کنار خیمه ها دیدم، در حالی که آتش در اطراف آن خیمه شعله می کش

امام حسین علیه السلام حج خود را در کربلا تمام نمود ((ذکر مصیت))